CHÁNH NIỆM

Lợi ích của Chánh niệm trong đời sống là điều được nhắc tới khá nhiều gần đây và cũng là lý do khiến nhiều người muốn tìm hiểu và thực hành Chánh niệm trong đời sống thường nhật.

Thế nhưng thực tập Chánh niệm với Tâm mong cầu đạt được những lợi ích đó lại dễ trở thành yếu tố cản trở hành giả trong việc thực tập Chánh niệm.

Bởi vì khi thực hành Chánh niệm với kỳ vọng đạt được lợi ích (thêm cái này, bớt cái kia) hành giả đã không Tinh tấn trong thực tập nên sẽ khó có thể trọn vẹn (Chánh niệm) với thực tại và rõ biết toàn vẹn (Tỉnh giác) thực tại đang là.

Cũng cần nói thêm rằng bộ 3 Tinh tấn, Chánh niệm và Tỉnh giác có mối quan hệ chặt chẽ với nhau tới mức không thể tách rời. Cho nên khi nói thực tập Chánh niệm tức là hành giả đang thực tập đồng thời cả Tinh tấn, Chánh niệm và Tỉnh giác.

Nhớ lại thời gian ở Tổ Đình Bửu Long, mỗi ngày tôi đều quét dọn và lau chùi Trai Đường 2 lần. Mỗi lần như vậy trung bình đi khoảng hơn 7 ngàn bước tương đương với khoảng hơn 3km. Nếu muốn làm cho mau thì khi đặt nhát chổi đầu tiên sẽ rất khó trọn vẹn và rõ biết việc đang làm. Điều này sẽ khiến bản thân cực kỳ nhanh nản và làm việc một cách hết sức nặng nề. Thế nhưng chỉ cần bỏ cái mục đích "làm cho xong" thì lại rất dễ trọn vẹn với từng nhát chổi, và sau 1 hồi làm chỉ để làm chứ chẳng để cho xong như vậy thì mọi thứ đều xong xuôi, tươm tất hết cả.

Tối qua chạy khoảng 45 phút để gặp mặt vài thân hữu nhân dịp đầu năm, lúc về mấy người bảo chạy xa thế mình mới buột thốt lên "nếu đi không để đến thì đâu thấy xa đâu".

Đúng là:

“Nếu đi chẳng để đến

Có đường nào là xa?

Nói, nghe, làm trọn vẹn

Việc nào làm khó ta?”

Nhuận Tấn (Lê Đình Lực)

Bài gốc trên Substack của Lê Đình Lực.