VÔ DANH

Có bao giờ bạn tự hỏi “nếu một ngày mình không còn gì, không còn một vai trò gì để bám víu thì sự tồn tại của mình liệu có còn ý nghĩa?”

Đa số chúng ta lớn lên với ý niệm rằng phải trở thành một ai đó, một người có sự nghiệp, có thành tựu, có một vị trí trong lòng người khác.

Thế nhưng Krishnamurti lại nói rằng con người có thể sống rất hạnh phúc khi không đặt tầm quan trọng vào cái tôi.

Cái tôi không phải là một điều gì bất biến. Nó chỉ là những mảnh ghép của ký ức, của sự so sánh, của những kỳ vọng mà ta đã tiếp nhận bà áp đặt lên chính mình. Chúng ta cố gắng vươn lên, không chỉ vì muốn tốt hơn, mà còn vì nỗi sợ bị lãng quên. Chính nỗi sợ đó khiến ta không ngừng chạy theo một hình ảnh bản thân mà ta tin rằng cần phải trở thành. Khi thành công, ta lo giữ chặt nó. Khi thất bại, ta đau đớn vì mất đi thứ mình đã dày công xây dựng. Khi được khen, ta thấy hân hoan. Khi bị chê, ta thấy tổn thương. Và cứ thế, ta bị cuốn vào vòng xoáy bất tận của sự thừa nhận, nơi giá trị của mình không nằm ở chính mình, mà nằm trong ánh mắt của người khác.

Nhưng sự vô danh mà Krishnamurti nói đến không phải là một sự biến mất, cũng không phải là một sự chối bỏ cuộc đời. Đó là khi ta không còn bị ràng buộc bởi nhu cầu được biết đến, không còn để những ham muốn khẳng định bản thân điều khiển đời mình. Khi không còn đặt nặng việc trở thành một ai đó, ta có thể sống trọn vẹn với điều mình làm, không vì mong cầu sự ghi nhận, mà vì đó là điều tự nhiên như hơi thở. Khi ấy, ta làm việc với sự tự do và sáng tạo, không còn lo sợ đúng sai hay được mất. Ta yêu thương mà không ràng buộc, không cần ai phải công nhận tình cảm của mình. Ta nhẹ nhàng hơn với chính mình, không còn phải gồng lên để chứng tỏ bản thân xứng đáng.

Và rồi sẽ có những khoảnh khắc trong đời, ta hoàn toàn quên đi cái tôi. Đó là khi ta chìm đắm trong một công việc mình yêu thích, khi ta ngồi lặng lẽ ngắm nhìn bầu trời rộng lớn, khi ta giúp ai đó mà không cần họ biết đến. Những khoảnh khắc ấy chính là lúc ta chạm đến sự tự do thực sự.

Và có lẽ, đó mới là ý nghĩa về sự tồn tại.

Bài gốc trên Substack của Lê Đình Lực.