VÔ NGÃ GIỮA ĐỜI

Đừng hiểu lầm việc chấm dứt bản ngã là phải rời bỏ mọi vai trò trong đời sống. Ngược lại, một người tỉnh thức vẫn sống, vẫn làm việc, vẫn đảm nhận trách nhiệm của mình, chỉ khác là họ không còn bị những vai trò ấy chi phối nữa thôi. Tức là khi cần làm thì làm, khi làm xong thì nhẹ nhàng buông xuống, tâm không vướng bận, không để danh xưng hay hình ảnh bản thân dẫn dắt cách ứng xử nữa.

Một người giám đốc tỉnh thức vẫn là người lãnh đạo tận tâm. Họ vẫn điều hành, vẫn đưa ra quyết định, vẫn chịu trách nhiệm cho tập thể, nhưng không bị cuốn vào ý niệm “phải chứng tỏ mình là người đứng đầu”. Họ có thể nghiêm khắc mà không cứng nhắc, có thể lắng nghe mà phán xét, và khi bước ra khỏi công việc, họ trở lại là một con người bình thường, tự do, nhẹ nhàng.

Cũng như vậy, một người thầy giáo tỉnh thức vẫn giảng dạy, vẫn truyền đạt tri thức, nhưng họ không dạy để được ngưỡng mộ, cũng không lo bị đánh giá. Họ chỉ đơn giản chia sẻ điều mình hiểu, lắng nghe điều học trò cần, và cùng nhau học hỏi trong sự cởi mở. Khi học trò chưa hiểu, thầy không bỏ mặc học trò mà vẫn tìm cách hỗ trợ thêm nhưng vẫn an nhiên, vì người thầy đó thấy rằng ai cũng có tiến trình riêng của mình.

Hay một người mẹ tỉnh thức vẫn yêu con, vẫn chăm sóc, vẫn dạy dỗ, nhưng trong lòng không còn nặng nề bởi ý niệm “mình phải là người mẹ hoàn hảo”. Khi con vấp ngã, người mẹ ấy hiện diện để nâng con dậy, chứ không tự trách. Khi con trưởng thành và rời đi, người mẹ vẫn thấy vui vì biết rằng hành trình của con đã đếm lúc rời đi, và vai trò của mình cũng đã trọn vẹn.

Chấm dứt bản ngã không làm ta rời khỏi cuộc đời, mà khiến ta hiện diện sâu hơn trong từng việc, từng mối quan hệ. Sống vẫn trọn vẹn, làm vẫn hết lòng, chỉ khác là trong tâm không còn người đang bị trói buộc bởi những ý niệm phải/ cần/ nên/ cố làm điều đó nữa mà thôi.

Bài gốc trên Substack của Lê Đình Lực.